Skip to main content

हुंडा एक अनिष्ठ प्रथा essay in marathi | मराठी निबंधलेखन

 हुंडा एक अनिष्ठ प्रथा मराठी निबंध



"हुंडा एक अनिष्ठ प्रथा" ही प्रथा पूर्वी पासून आपल्या भारतात आहे. लग्न म्हटलं की हुंडा हा प्रकार आलाच असे समजा. आज याच विषयावर विस्तारितपणे खाली निबंध दिलेला आहे. सगळे मुद्दे घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. 

 हुंडा एक अनिष्ठ प्रथा निबंध

 वर्तमानपत्र उघडले की, एखादी तरी हुंडाबळी ठरलेल्या स्त्रीची करुण कहाणी सांगणारी बातमी दिसते, आणि मन सुन्न होतं. दररोज कुठेना कुठे हुंडा घेण्यावरून वा देण्यावरून वादविवाद, त्यातून संघर्ष, संघर्षातून खून, मारामाऱ्या अशा घटनांची साखळीच दृष्टीस पडते. म्हणूनच की काय मुलगी झाली म्हटलं की आई-बापापासून इतर सर्व-जणच नाकं मुरडतात. मुलाचं स्वागत ज्या उत्साहानं, आनंदानं होतं तसं मुलीचं स्वागत होत नाही. सुशिक्षित असो वा अशिक्षित, दोन्ही वर्गात मुलींची हेळसांड होताना दिसते. जन्मल्या जन्मल्या मुलगी परक्याचं धन आणि मुलगा मात्र वंशाचा दिवा अशी मनाची धारणा असलेले माता पिता अज्ञानी, अविचारी असतात. मुलीला कमी लेखणे आणि मुलाला अति महत्त्व देणे यातूनच मुलींच्या भ्रूणहत्येपासून हुंडाबळीपर्यंत हत्येचे प्रमाण वाढलेले आहे.

  हुंडा म्हणजे विवाहाच्या वेळी वधूपित्याने वरदक्षिणा देणे. ही दक्षिणा मालमत्ता, पैसा, सोने आदी मौल्यवान वस्तू या कोणत्याही स्वरूपातील असू शकते. पूर्वी विवाहात दिलेली संपत्ती ही स्त्रीधन म्हणून ओळखले जात होती. आणि ही बाब ऐच्छिक होती परंतु आता ती सक्तीचीच झाली आहे. अगदी परवाच दूरदर्शनवर एक माहितीपट दाखविला. त्यात इंजिनियर नवरदेवाच्या अपेक्षा, त्यांच्या आई-वडिलांच्या मागण्या ऐकून लोक कोणत्या थरापर्यंत पोहचू शकतात याची कल्पनाच न केलेली बरी. कारण या विवाहास योग्य वराची किंमत होती एक कोटी. एकाची ऐंशी लाख वगैरे आकडे ऐकूनच घेरी येईल. ज्यांच्याकडे पैसा आहे ते देतील परंतु गरिबांचे हाल बघवत नाहीत.

  हुंडा ही मुलीच्या बापावर असलेली टांगती तलवारच असते. प्रेमापोटी, मायेपोटी वस्तू देणे हा एक भाग परंतु सक्तीने पैसे मागणे हा भाग वेगळा . जास्त हुंडा देऊन मुलगी चांगल्या घरात देण्याच्या वधूपित्याच्या अट्टाहासामुळे आई-बाप कर्जबाजारी बनून मुलीला हुंडा देण्याचे कबूल करतात आणि ते फेडणे न झाले तर आर्थिक संकट येते. बोलणीप्रमाणे पैसे नाही दिले तर मुलीचा छळ सुरू होतो. शारीरिक आणि मानसिक. हुंडा आण मग तो कशासाठी ? कारणे वेगवेगळी दवाखाना बांधणे, घर बांधणे, गाडी घेणे, सोने घेणे अगदी एखादी साधी गोष्ट असू शकते. या सामान्य गोष्टीच्या मागणीतून छळवाद सुरू होतो. मुलीची स्थिती अडकित्त्यातील सुपारीसारखी होते. आई-वडिलांना दुःख, टोचणी, बोचणी, बोलणी सांगायची नाहीत आणि सासू, सासरे, दीर, नणंदेला विरोध करायची हिंमत नाही. त्यामुळे दोन्ही बाजू सहन न झाल्याने या जगाचा निरोप घेणे एकमेव मार्ग त्या स्त्रीसमोर उभा राहतो.

"स्त्री जन्मा ही तुझी कहाणी

हृदयी अमृत नयनी पाणी " 

अशा करुणतेने व्याकूळ झालेल्या स्त्रिया समाजात आजूबाजूला दिसतात. अशिक्षित लोकामधील भांडणे चव्हाट्यावर येतात परंतु सुशिक्षित लोकांकडून केला जाणारा छळ म्हणजे तोंड दाबून बुक्क्याचा मार अशी असते.

  हुंडा न देण्यावरून कितीतरी लग्ने मोडतात, मुली प्रौढ बनतात. हा एक मोठा प्रश्न समाजाला भेडसावत आहे. मुलींच्या वा मुलांच्या संसाराची राखरांगोळी करण्यामध्ये त्यांच्या आई-वडिलांचाच हात असतो. सासूची अपेक्षा पूर्ण न करण्यामुळे ती आपल्या सुनेचा छळ करते. जेवढे मुलीचे शिक्षण जास्त तेवढ्या अधिक प्रमाणात शिकलेला नवरा हुडकणे ही एक प्रवृत्ती समाजात दिसते. शिक्षणामुळे वय वाढते, त्यामुळे हुंड्यामध्ये वाढ होते. हुंडा जास्त द्यावा लागेल म्हणून काही पालक आपल्या मुलींना जास्त शिकवत नाहीत. त्यामुळे मुलींचा पर्यायाने स्त्रियांचा सर्वांगीण विकास होत नाही. स्त्रिया अतिशय दुबळ्या दिसतात, स्त्रियांनी विरोध केला पाहिजे. अबला नव्हे सबला बनल्या पाहिजेत. शैक्षणिक गुणवत्ता वाढवली पाहिजे. मुलींनी जागरूक असलं पाहिजे. हुंडा देणे वा घेणे हा दखलपात्र गुन्हा आहे याची माहिती पाहिजे. मुलींनी आपला आत्मविश्वास वाढविला पाहिजे. हुंडा बंदीवर भर दिला पाहिजे. आई-वडिलांनीपण आपल्या मुलाप्रमाणे वा आपल्या मुलीप्रमाणे आपली सून व जावई आहेत असे जर प्रत्येकानेच मनस्वी ठरविले तर हुंड्याचे हे भयानक स्वरूप नष्ट होईल. ही समस्या, ही कीड जर पूर्णपणे काढायची असेल तर प्रत्येकाचीच मानसिकता बदलायला पाहिजे. 

-समाप्त-

मित्रांनो "हुंडा एक अनिष्ठ प्रथा" या विषयावरचा निबंध तुम्हाला आवडला आहे का ? यातील काही गोष्टीत बदल करावा अस जर तुम्हाला वाटत असेल तर तुम्ही मला खाली कॉम्मेंट करून नक्की सांगा.

!! धन्यवाद !! 


Comments

Popular posts from this blog

वर्तमानपत्रे बंद झाली तर essay in marathi | मराठी निबंधलेखन | कल्पनात्मक निबंध

"वर्तमानपत्रे बंद झाली तर"  कल्पनात्मक मराठी निबंध   "वर्तमानपत्रे बंद झाली तर.." हा एक कल्पनात्मक निबंध आहे. कल्पनात्मक निबंधात आपल्याला एखाद्या गोष्टीची कल्पना करायची असते. खाली दिलेला "वर्तमानपत्रे बंद झाली तर.." हा निबंध कल्पनात्मक निबंधाचे एक उदाहरण आहे. वर्तमानपत्रे बंद झाली तर.... वर्तमानपत्रे नसती तर...      दररोज सकाळी सहा-सव्वासहा वाजता 'पेपर' असा आवाज येतो आणि पटकन मी दरवाजा उघडून वर्तमानपत्र घेऊन वाचत बसतो. जगभरातल्या घडामोडी घरबसल्या समजतात परंतु आज पेपरवाला आलाच नाही. तास, दोन तास वाट पाहिली अगदी बेचैन झालो. वर्तमानपत्र वाचनाची इतकी सवय झाली होती की, ते वाचन माझ्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे. वाचनाशिवाय दिवसाची सुरुवात होत नाही, आज पेपर न आल्यामुळे माझ्या मनात क्षणभर एक विचार आला की ही वर्तमानपत्रे बंद झाली तर .... बापरे! ही कल्पनाच करवत नाही. वर्तमान पत्रे बंद झाली तर आपल्या देशात, राज्यात, शहरात घडलेल्या घडामोडी, त्यांचे बरे-वाईट परिणाम समजणार नाहीत, कोणतीही माहिती मिळणार नाही.      आजच्या माहिती आणि तंत्रज्ञानाच्या युगातसुद्धा व

"व्यवसाय शिक्षण काळाची गरज " essay in marathi | मराठी निबंधलेखन

" व्यवसाय शिक्षण काळाची गरज "  वैचारिक मराठी निबंध " व्यवसाय शिक्षण काळाची गरज "  हा एक कल  वैचारिक निबंध   आहे. वैचारिक निबंधात आपल्याला एखाद्या गोष्टीचे महत्त्व स्पष्ट करायचे असते, त्या गोष्टीची गरज सांगायची असते. खाली दिलेला " व्यवसाय शिक्षण काळाची गरज " हा  निबंध  वैचारिक निबंधाचे एक उदाहरण आहे   व्यवसाय शिक्षण काळाची गरज      भारत या आपल्या महान देशाला लोकसंख्येच्या विस्फोटाने घेरले आहे. बेकारी, रोजगाराचा प्रश्न प्रत्येक युवावर्गाला भेडसावत आहे. सुशिक्षित वर्ग नोकरीच्या मागे लागलेला आहे. कष्ट करण्याची प्रवृत्ती कमी झालेली आहे. एकीकडे गुणवंतांची खाण आहे तर दुसरीकडे अज्ञानाचा अंधार आहे; मार्गदर्शनाचा अभाव आहे. माहिती आणि तंत्रज्ञानाच्या आजच्या काळात व्यवसायाच्या माहितीचाच अभाव आहे. आजकाल शिक्षणातूनच व्यवसाय शिक्षणावर भर दिला जात आहे याचे ज्ञान प्रत्येकास पाहिजे. चाकाचा शोध लागला आणि मानवी जीवन गतिमान बनले. विविध व्यवसायांना चालना मिळाली, ग्रामीण भागात बारा बलुतेदार आपल्या व्यवसायातून निर्माण झाले आणि आज व्यवसाय निवडीची समस्या युवा पिढीसमोर उभी आहे. कोणत

"मला पंख असते तर..." Essay in marathi | मराठी निबंधलेखन

"मला पंख असते तर"  कल्पनात्मक मराठी निबंध " मला पंख असते तर.."  हा एक  कल्पनात्मक निबंध  आहे. कल्पनात्मक निबंधात आपल्याला एखाद्या गोष्टीची कल्पना करायची असते. खाली दिलेला  " मला पंख असते तर.."  हा  निबंध  कल्पनात्मक निबंधाचे एक उदाहरण आहे .   मला पंख असते तर..  मी पक्षी असतो तर....     उन्हाळ्याचे दिवस होते. संध्याकाळी घरात बसवत नव्हते म्हणून आईजवळ हट्ट केला आणि आईला घेऊन एका बागेत जाण्याचा निर्णय घेतला.. मी प्रथम पशुपक्ष्यांच्या पिंजऱ्यातील वेगवेगळ्या रंगांचे पक्षी पाहण्यात गुंग झालो. त्यावेळी वाटले   “आकाशी झेप घे रे पाखरा   सोडी सोन्याचा पिंजरा"    या पिंजऱ्यात कोंडलेल्या पक्ष्यांचे स्वातंत्र्य माणसांनी हिरावून घेतले, याचे खूप वाईट वाटले. मी त्या पिंजऱ्यातील पक्ष्यात स्वत:ला शोधू लागलो. तेव्हा मला वाटले मी पक्षी असतो, मला पंख असते तर.. मी असा पिंजऱ्यात अडकून राहिलोच नसतो. सर्व बंधने झुगारून उंच भरारी घेतली असती, मानवाने केलेला अन्याय झटकला असता आणि भुर्रकन उडून  गेलो असतो.     मला पंख असते तर 'सुजलाम् सुफलाम् मलयज शितलाम्' अशा आशेतून हिमालय